Landtag - Zgrada Parlamenta u Vaduzu (Lihtenštajn)

SNL

Zaljubljenicima u arhitekturu i putovanja posjete evropskim metropolama sastavni su dio stila života i posljednjih godina postale su popularne i dostupne svima. Međutim, nemamo često priliku posjetiti manje turistički atraktivne gradove, pa su zato takva putovanja gotovo uvijek posebni doživljaji. Urbanističke i arhitektonske postavke evropskih mini država su posebno zanimljive. Kako na malom geografskom prostoru zadovoljiti sve potrebe savremenog načina života, a ne zanemariti osjećaj za tradiciju i identitet predstavlja pravi izazov u pogledu projektovanja i izgradnje takvog prostora? Gustina naseljenosti i izgrađenosti direktno utječu na kvalitet života pa je kreiranje stambenih i poslovnih četvrti malih gradova jako zahtjevno. Dobar primjer simbioze prirodnih elemenata, naslijeđene i savremene arhitekture je Vaduz, glavni grad jedne od najmanjih evropskih država, Kneževine Lihtenštajn. 



Savremena interpretacije tradicionalne alpske arhitekture



Spoljašnjost ovog prostora nije volumenski prenaglašena 



Spoljašnjost ovog prostora nije volumenski prenaglašena[/caption] Specifičan geografski položaj na granici Švajcarske i Austrije i izolovanost kneževine Alpama izvršili su jak utjecaj na sliku arhitektonskog naslijeđa, dok je izuzetno visok životni standard utjecao na savremenu arhitekturu Vaduza. Pored nekoliko modernih intervencija u glavnom gradu Kneževine koji broji manje od 5 000 stanovnika, sa kulturnog, političkog, turističkog, arhitektonskog i urbanističkog aspekta, posebno mjesto zauzima nova zgrada parlamenta – Landtag. Ovaj objekt svojom oblikovnošću i prostornim odnosima predstavlja odličan primjer savremene interpretacije tradicionalne alpske arhitekture. Ubrzo nakon izgradnje postao je jedan od simbola i prepoznatljiva odrednica identiteta Kneževine Lihtenštajn. Zgrada parlamenta (njem: Liechtensteinischer Landtag) je za Vaduz ono što je Ajfelova kula za Pariz, Brandenburška kapija za Berlin, Aja Sofija za Istanbul, Koloseum za Rim, Crveni trg za Moskvu, Sagrada Familia za Barselonu, Operahuset za Oslo, Globe Arena za Štokholm, Anatomium za Brisel, Mala sirena za Kopenhagen, ili Sebilj za Sarajevo.




Na konkursu održanom 2000. godine, za projekat nove zgrade parlamenta u Lihtenštajnu prvu nagradu dobio je njemački arhitekta Hansjörg Göritziz Hanovera. Vjerovao je da se radi o zgradi od velikog značaja za njegov arhitektonski opus, pa je sa posebnim senzibilitetom pristupio izradi projektne dokumentacije. Uloga arhitekte nije bila ni malo jendostavna. Trebalo je u kompaktnu cjelinu spojiti zakonitosti tradicionalne naslijeđene arhitekture alpskog stila i savremene odlike administrativno – upravne cjeline koji bi u konačnici imali za rezultat prepoznatljiv simbol identiteta stanovnika male kneževine u srcu Evrope. Nakon što je 2008. godine izgradnja završena, bilo je moguće konstatovati da je arhitekta ostvario izuzetno uspješne proporcije i volumene u okviru tradicionalne materijalizacije i savremene arhitekture.




Zgrada Parlamenta u Lihtenštajnu ima karakteristike arhitektonskih objekata paviljonskog tipa. Landtag se sastoji iz „Visokog doma“ i „Dugog doma“, a veza između ove dvije zgrade je stakleni koridor sa stepeništem. Znalački pozicioniran parking je smješten ispod pristupnog trga i djelomično je ukopan zahvaljujući prirodnom padu terena. Pristup automobilima je omogućen preko glavne saobraćajnice koja je paralelna u odnosu na glavnu pješačku zonu. Čitav kompleks je zahtjevao i posebno arhitektonsko i urbanističko uklapanje u postojeći ambijent koji čine zgrade projektovane u evropskim neo-stilovima sa početka XX vijeka i zgrade narodne arhitekture tipične za alpske krajeve. U materijalizaciji dominira žuta opeka posebno dizajnirana za ovaj kompleks koji je oplemenjen skulpturama savremene umjetnosti. Sličnim tonovima su tretirane i fasade okolnih objekata, tako da je kompleks i kroz aspekt kolorita uklopljen u okruženje.



Kompleks  je oplemenjen skulpturama savremene umjetnosti 



Kompleks je oplemenjen skulpturama savremene umjetnosti[/caption] Zgrada „Visokog doma“ formom neodoljivo podsjeća na alpske vikendice strmih krovova. U njoj se nalazi glavna sala za sastanke koja se proteže u visinu od 18 metara. Centar glavne sale je okrugli sto za sjednice parlamenta iznad kojeg se nalazi okrugli luster promjera 9 metara u kojem su ugrađeni mikrofoni, kamere i 36 floroscentnih lampi. Spoljašnjost ovog prostora nije volumenski prenaglašena, ali su enterijer i prostorni odnosi postavljeni tako da na posjetioca ostave utisak poštovanja i monumentalnosti stvarajući gotovo scenografsku i teatralnu atmosferu.



U materijalizaciji dominira žuta opeka  



U materijalizaciji dominira žuta opeka[/caption] Kao arhitekta, mogao sam naći dosta sličnosti u konceptu glavne sale zgrade parlamenta u Lihtenštajnu sa prostorima savremene sakralne arhitekture. „Dugi dom“ prati liniju planine koja se naglo uzdiže u pozadini zgrade i na čijem vrhu ponosno stoji srednjovijekovni dvorac Kneževine. U ovom dijelu zgrade koja ima tri etaže nalaze se manje sale za sastanke, kancelarije, kafić, toaleti i pomoćne prostorije. Fasada orijentisana prema trgu ima tanke stubove od fasadne opeke koji nas podsjećati na monumentalna pročelja administrativnih i upravnih zgrada građenih pod uticajem grčkih hramova, pa ipak dominantna je njena povijena, gotovo organska forma osnove koja implicira na poštovanje prirodnih datosti prateći liniju i oblik planine. Vezu između „Visokog doma“ i „Dugog doma“ čini transparentni prostor sa masivnim stepeništem. Ovdje su svojstva staklenih ploha majstorski iskorištena kako bi se vizuelno odvojila dva dijela objekta i time su naglašene njihove estetske vrijednosti.




Švajcarska opeka žute boje korištena je u eksterijeru i enterijeru, ali ne samo na vertikalnim plohama zidova, nego i na krovnim kosinama, stepeništima, kao i horizontalnim površinama. Iako veza materijalizacije sa podnebljem nije jasna koliko je jasan koncept zgrade u pogledu prostornih odnosa i arhitektonskih formi, materijalizacija u boji i strukturi gradi dobar odnos sa izgrađenim okruženjem. Posebna pažnja je posvećena iluminaciji enterijera i eksterijera gdje su posebno projektovana rješenja za rasvjetu, a vodilo se računa i o tonovima vještačkog svjetla na i u objektu. Na fasadi su korišteni brisolei, a na krovu solarni paneli.




Zgrada Parlamenta u Lihtenštajnu je jedinstven primjer kako se kvalitetnom savremenom arhitekturom mogu istaći tradicionalne vrijednosti identiteta. Posmatrajući fotografije ovog objekta, a da ne znamo gdje je izgrađen, gotovo sa sigurnošću bi mogli zaključiti da se radi o planinskom okruženju i jako brzo bi primjetili odlike alpske arhitekture u pogledu forme i volumena. 



Karakteristike arhitektonskih objekata paviljonskog tipa 


Karakteristike arhitektonskih objekata paviljonskog tipa[/caption] Pored funkcionalne, Landtag je odigrao i svojevrsnu ulogu arhitektonskog i kulturološkog katalizatora dajući Vaduzu prepoznatljiv simbol grada i postavljajući Lihtenštajn na listu destinacija obaveznih za posjetiti. Boris Trapara, u saradnji sa Firma